• جمعه ۱۱ مرداد ۱۳۸۷ - ۱ آگوست ۲۰۰۸ » لینک مستقیم چاپ کنید

از المپیک چه خبر

المپیک و سرکوب در چین صدرالدین الهی
کمتر از یک ماه به آغاز بازیهای المپیک مانده است. فعالیتهای انتخاب تیم‌های ملل برای شرکت در دیدار پکن، کم کم به نقطه اوج نزدیک می‌شود. در اینجا در آمریکا در دو رشته پر مدال و پر رکورد یعنی دو و میدانی و شنا، رقابتهای سنگینی در جریان است که بر اثر آن رکوردهای سخت دنیا تکان خورده و جابجا می‌شوند فرضاً در 100 متر دو و میدانی و 50 متر شنای آزاد رکوردهای دنیا فرو ریخته است. در این مختصر دید و بازدید پیش از بازیها فرصت بررسی و نگاه به این رویدادها هر قدر هم مهم نیست اما یادآوری چند نکته ضروری می‌نماید.

حفار ترعه سوئز و المپیک‌ها
شاید در خلال این یادداشتهای کوتاه، بی‌فایده نباشد اگر گاهگاهی درباره گذشته المپیک‌ها حرفی بزنیم.در تاریخ تجدید حیات بازیهای المپیک یک نام شناخته‌شده و بر سر زبانهاست. از او همواره به‌عنوان پدر بازیهای جدید یاد می‌شود. این مرد کسی نیست جز «بارون پی‌یر دو کوبرتن» فرانسوی. اما شاید بد نباشد بدانید که:

در تاریخ تجدید حیات بازیها، ما با نام مرد روباه‌صفت زیرکی روبرو می‌شویم که از دلالان و صاحب‌منصبان برجستۀ استعمار اروپاست. او که «دیکنت فردینان‌دولسپس» نام دارد و حفار ترعۀ معروف «سوئز» و «پاناما» است نه سال پیش از مرگش (1894) و هفت سال پیش از تشکیل اولین کنگره تجدید حیات بازیها در سوربن، سلسله مقالاتی در روزنامه ورزشی «ولو» پدر «اکیپ» امروزی و تنها روزنامه یومیه ورزشی آن زمان که بیشتر تکیه‌اش بر دوچرخه‌سواری بود، نوشت و دربارۀ آینده تربیتی جهان مترقی اینطور اظهار نظر کرد:

بی‌شک برای آن که ما اروپائیان و دیگر ملل «راقیه» متأثر از تمدن یونان بتوانیم در آینده جوانان فداکار، میهن‌پرست و جنگنده، تربیت کنیم تا «حافظ منافع» ما در نزد ملل «ابتدایی» مشرق زمین باشند، باید از شیوۀ تربیت بدنی یونانی پیروی کنیم و هر کدام از ما هر سال یا هر چهارسال یک بار در مملکت خود المپیکی برای هموطنان جوان خویش ترتیب دهیم و قهرمانان را مانند قهرمانان یونان باستان غرق در افتخار و غرور سازیم که همه دختران جوان طالب مردانی ورزیده و اهل میدان نبرد باشند (به‌نقل از روزنامه Velo اول ژانویه 1881).

مطلب هنگامی جالب می‌شود که بدانیم این آقای دیکنت فردینان دولسپس تنها یک دیپلمات، دوست پاشای جوان مصر، مأمور خاص ناپلئون سوم و ملکه اوژنی در قاهره و اسکندریه ورشکسته به‌تقصیر و کلاهبردار در ماجرای ؟؟ مهربانانه نیست بلکه او هنگامی که درباره تجدید بازیهای المپیک حرف می‌زند مقاله را با امضای مقامی می‌نویسد که از اعتبار فرهنگی ویژه‌ای در نزد فرانسویان برخوردار است. او در امضای مقاله می‌نویسد که عضو آکادمی فرانسه است و چنین نیز بوده است یعنی حرف یک عضو آکادمی برای فرانسوی معمولی حجت است برای این که فکر فرهنگی او را که تربیت جوانان «جنگنده» برای حفظ منافع استعمار در نزد «ملل شرق» باشد بپذیرند و قبول کنند.

پیروزی بر خزه‌های سمج
در طول دو ماه گذشته کمیته برگذاری بازیهای المپیک پکن با مشکلی مواجه بود که بطور ناگهانی بندر ساحلی «کینگ دائو» محل برگذاری مسابقات قایقرانی المپیک را تهدید می‌کرد. این خطر رستن و رشد نابهنگام خزه‌های سبز و انبوه در آبهای ساحلی این شهر و محوطۀ اختصاص‌یافته به مسابقات قایقرانی بود.

مقامات چینی با سرعت و پشتکار و تجهیز نیروی عظیمی از کارگران، به رفع و دفع این شرّ پرداختند. ما در چند شب در ماه پیش شاهد درودن و انبوه کردن کوهی از خزه بودیم که هر روز از آب گرفته و به ساحل حمل می‌شد. با اینهمه گمان نمی‌رفت که مشکل خزه حل شود.
روز چهارشنبه هفته گذشته خانم هین‌هونگ، مسؤول مرکز فوریت‌های شهر اعلام داشت که تمام خزه‌های ساحلی و خلیج دریاچه‌وار کینگ دائو پاک شده و این شهر آمادگی کامل برای برگذاری مسابقات قایقرانی المپیک را دارد.

وی اظهار داشت که اثری از خزه در منطقه‌‌ای که برای مسابقات در نظر گرفته شده دیده نمی‌شود و کارگران توانسته‌اند 419000 تن خزه از محل مسابقات و 32000 تن از دریای جانبی جمع‌آوری کنند. هنوز علت این حمله ناگهانی خزه دریایی در این منطقه شناخته‌شده نیست. اما آنچه برای یک ناظر، پیش از بازیها اهمیت دارد، این است که چینی‌ها برای آنکه بازیها در همه زمینه‌ها موفق باشد نیرویی بزرگ را تجهیز کرده‌اند که کمتر کشوری در تاریخ المپیک‌ها بدین گونه رفتار کرده است.

نقش تکنیک در بهبود رکوردها
شناگران آمریکایی، و در رأس آنها مایکل فلپس که در بازیهای آتن 6 مدال طلا را در انفرادی‌ها و امدادی‌ها به سینه آویخت و امسال مدعی شده است که می‌خواهد تعداد مدالهای طلایش را به هفت برساند، اخیراً با پوشیدن لباسهای شنای ویژه‌ای که غلتیدن در آب و یا به‌عبارتی شکستن موج را آسانتر می‌کند و لغزش درون آب را سریعتر می‌سازد، قصد آن دارند که مدالهای شنا را در استادیومی که چینی‌ها ساخته‌اند و استخر معلق‌اش نامیده‌اند زیر و رو کنند.
هنوز در چند و چون این مسأله حرف زیادی زده نشده اما ظاهراً مشکلی پیش نخواهد آمد. حافظۀ من به‌یادم می‌آورد که در سالهای دور هنگامی که شوروی‌ها پا به بازیهای المپیک گذاشتند یک قهرمان پرش ارتفاع داشتند که در المپیک 1960 رم با رکورد 16/2 متر مدال نقره را ربود و آنگاه با تمرینات مداوم و پوشیدن کفشی که گویا کف آن کمکی فراوان به جهش می‌کرد در المپیک 1964 توکیو با رکورد 18/2 متر مدال طلا را ربود و گفته شد که این به‌لطف آن کفش مخصوص بوده است. آن مسابقۀ پرش ارتفاع که من خود شاهد آن بودم از این جهت حیرت‌انگیز بود که قهرمان آمریکایی «جان توماس» هم از همین مانع 18/2 متر عبور کرد و در نتیجه هر دو رکورد المپیک را شکستند با این فرق که چون جان توماس در عبور از مانع دچار خطا شده بود مدال نقره گرفت. کفش برومل چونان لباس امروز شناگران مدتها موضوع جر و بحث مطبوعات ورزشی بود.

آزمایش جنسیت
کمیته بین‌المللی المپیک امسال تصمیم گرفته است که در کنار آزمایشهای جدی برای تعیین تکلیف مصرف کنندگان داروهای نیروزا، بر میزان دقت خود در مورد آزمایش هورمونی جنسیت شرکت کنندگان بیفزاید. این امر به‌سبب رواج فراوان داروهای تقویت هورمونی در نزد ورزشکارانی است که نوعی دو جنسیتی را در خود دارند و بسیاری از آنان با ظاهر زنانه در حالی که عنصر جنسیت مذکر در ژن‌های آنان مؤثرتر است، اقدام به استفاده از هورمونهای تقویت جنسی مردانه می‌کنند.

این امر باز هم مسبوق به سابقه‌ای است که به المپیک 1960 رم برمی‌گردد و در آن زمان رومانی که در اردوگاه سوسیالیستی بود در پرش ارتفاع، قهرمانی به‌نام یولاندابالاش را به میدان فرستاد و او با رکورد 85/1 که رکورد المپیک هم بود، مدال طلا به سینه آویخت. چهار سال بعد من در توکیو این خانم را از نزدیک دیدم و چند کلمه‌ای با او صحبت کردم. یولاندابالاش قهرمانی بود به قد و قواره یک مرد ورزیده و با صدایی شبیه صدای مردان. او در آن المپیک با رکورد 90/1، بار دیگر مدال طلا را ربود و تنها قهرمانی بود که در 140 مسابقه پی در پی، بی‌شکست قهرمان شد و رکورد جهانی‌اش 98/1 متر، ده سال از 1961 تا 1971 دست‌نخورده مانده بود با اینهمه، یک روز معلوم شد که این خانم دو جنسیتی است و در آزمایش از او، صحت این توهم روشن شد و خود نیز به این امر اعتراف کرد. از آن زمان به‌بعد کمیته بین‌المللی، آزمایش جنسیت را یکی از برنامه‌های خود قرار داد.

پکن و دو مشکلی که باید حل کنند
هفته گذشته آقای «هاین وربرگن» رئیس کمیسیون هماهنگی کمیته بین‌المللی المپیک از پکن دیدار کرد تا با مقامات کمیته تشکیلاتی پکن در مورد دو مسأله مهم که پیش پای بازیهای المپیک است، مذاکره کند. این دو موضوع یکی موضوع آلودگی هوای پکن است که موجب نگرانی کمیتۀ بین‌المللی از جهت بهداشتی است. زیرا در بعضی ساعات روز میزان آلودگی هوا به‌حدی می‌رسد که برای شرکت کنندگان در میدانهای ورزشی و ماده‌های استقامت مانند ماراتن که نیازمند صرف نیروی فراوان برای به‌دست آوردن نتیجه مطلوبند، خطرناک می‌شود. موضوع دوم که یک موضوع سیاسی است، این است که مقامات چینی چندی پیش اعلام داشتند که به تلویزیونها و خبرنگاران خارجی اجازۀ تهیه فیلم و خبر از اطراف پکن و شهرهای چینی را نخواهند داد.

چینی‌ها هم اکنون مرکز رسانه‌ای خود را که قابلیت پذیرش بیش از 000/20 خبرنگار و عکاس و فیلمبردار وسایل ارتباط جمعی را دارد، به‌عنوان شاهکاری از معماری خبری به جهان معرفی کرده‌اند اما اعلام داشته‌اند که اجازه نخواهند داد خبرنگاران و فیلمبرداران از اماکنی مانند «میدان تین‌آن‌من» و «شهر ممنوعه» در مرکز پکن که در آن جنبش دانشجویی سال 1989 با خشونت سرکوب شد، فیلم و خبر تهیه کنند.

آقای «وربرگن» در مورد هر دو این موضوعات با مقامات چینی مذاکره کرده و اظهار داشته است که چینی‌ها مدعی هستند که فعالیت پاکیزه‌سازی فضا را با شدت دنبال می‌کنند و هم اکنون هوای پکن به‌یاری درختکاریهای فراوان توکیو و تعطیل کردن کارخانه‌هایی که سوخت آنها اسباب آلودگی فضا می‌شده است از دیگر سو، به مقدار قابل توجهی از آلودگی فضا کاسته‌اند. همچنین کمیته برگذاری به مقامات کمیته بین‌المللی المپیک اطمینان داده است که در صورتی که خبرنگاران به تهیه تصاویر و مطالب تحریک‌آمیز اقدام نکنند مشکلی نخواهند داشت.

باید دانست که هم اکنون ارتش چین در مدت بازیها، از هواپیما، هلیکوپتر، موشکهای جنگی، رادار و وسایل دفاعی شیمیایی به‌صورت تدافعی کمک خواهد گرفت و نیز صدهزار پلیس ضد شورش و ضد عملیات تروریستی را همراه با سیصد هزار دوربین مراقبت، در سراسر پکن آمادۀ خدمت ساخته است و به این ترتیب، امکان هر گونه فعالیت و تظاهر ضد حکومتی را تقریباً به صفر تقلیل داده است