چرا مشعل المپیک از ایران رد نشد
صدرالدین الهی
میخواستم دربارۀ تدارک حیرتانگیزی که پکن برای شرکت و پیروزی در بازیها فراهم آورده است بنویسم. ارقام نجومی این آمادهسازی را بهنقل از مجله تایم این هفته و دیگر مآخذ فرنگی بیاورم. اما.. مجله شماره 43 «شهروند امروز» چاپ ایران به دستم رسید. این مجله که یک بار دیگر هم مطلب خواندنی کافهنادری بهقلم لیلی گلستان را از آن نقل کرده بودم، دربارۀ المپیک پکن چهار صفحهای مطلب داشت و خوشحالم که نویسندگان و مفسران جوان ورزشینویس آن با احاطۀ کامل در مورد مسائل ورزشی، قلم میزنند و نگاه سازندۀ سالهای جوانی ما را دارند.
در 4 صفحه ورزشی شهروند امروز چهار مقاله و ترجمه و تفسیر و مصاحبه آمده است که مقاله «امیر علیزاده» تحت عنوان «اینجا فقط پول حرف میزند، تحریم المپیک دیگر ممکن نیست» با استدلالهای تاریخی و مستند همراه بود. شاید در نزدیکیهای المپیک آن را نقل کنم که دوستان این طرف آب بدانند که باز این مشعل ورزش است که جان و دل ما را جوان نگهمیدارد.
در میان مقالات، مطلبی بود با عنوان «چرا مشعل از ایران رد نشد؟». فرهاد عشوندی موضوع رد نشدن مشعل المپیک را که بهادعای چینیها باید از جاده ابریشم و طبعاً از ایران عبور میکرد، بهمیان آورده و از مسائل پشت پردۀ ورزش امروز ایران که چون همیشه در گرو کش واکشهای جناحی است، پرده برداشته است. فرهاد عشوندی به انکارهای خندهآور علی کفاشیان که ریاست ستاد آمادهسازی تیم ایران را برعهده دارد اشاره میکند و آنگاه زیرکانه بهسراغ رضا قراخانلو رئیس کمیته ملی المپیک که حالا کفاشیان دبیر کل آن است میرود و طی مصاحبهای موضوع را از او میپرسد.
عین این مصاحبه را چاپ میکنم به دو منظور؛ اول آن که زبان مخصوص مصاحبهشونده که اصلا مصاحبهکننده را داخل آدم حساب نمیکند، بخوانید و ببینید که چگونه یک خبرنگار باهوش را میخواهد دستبسر کند. دوم این که اصطلاح ادبی و تازه «نامه زدن» به جای نامه نوشتن را ابداع میکند که استادان دانشگاه علامه طباطبایی و دانشکدۀ علوم ارتباطات باید از آن الگوبرداری کنند.
رئیس کمیتۀ ملی المپیک میگوید: ملاحظات سیاسی!
ایران بهعنوان شاهراه جادۀ ابریشم، مسیری برای گذشتن مشعل المپیک نیست تا این مشعل خبرساز از تانزانیا به عمان رسیده و از این کشور به سمت پاکستان برود و سپس راهی هند شود تا از آنجا به قاره استرالیا برود. این روزها بحث در این زمینه بسیار زیاد است و همه میپرسند چرا این مشعل در مسیر جاده ابریشم راهی به ایران نیافته، بیشک رضا قراخانلو رئیس کمیته ملی المپیک بیشتر میتواند در این باره توضیح دهد. کسی که در جریان کامل این موضوع است.
آیا این موضوع صحت دارد که مشعل میتوانسته از ایران هم بگذرد و بهخاطر تعلل کمیتۀ المپیک منتفی شده؟
وقتت را بیخودی هدر نده! این شایعه برای ضربه زدن به ماست. صحت ندارد. مقامات چینی اصلا نامهای برای ما نفرستادند. این حرفها رؤیاپردازی کسانی است که با من مشکل دارند.
یعنی چینیها نام ایران را در بین کشورهایی که قرار است مشعل از آنجا رد شود، قرار نداده بودند؟
ببینید، مقامات دولت چین یک سری معیارها را برای انتخاب کشورهای مسیر حرکت مشعل داشتند که باعث شد نام ایران در فهرست 130 کشور منتخب نباشد.
پس جریان این نامهای که میگویند به دست ایران رسیده چه بود؟
اتفاقاً این ما بودیم که به IOC نامه زدیم. درست پس از اعلام مسیر حرکت پرچم، ما به IOC و کمیته اجرایی بازیها نامه زدیم و گفتیم که ایران یکی از مهمترین کشورهای جاده باستانی ابریشم بوده و چطور ممکن است که در این مسیر، پرچم به ایران نیاید؟ در جواب ما، آنها اعلام کردند بنا به پارهای از مشکلات، این اتفاق امکانپذیر نیست.
این چه دلیلی میتواند داشته باشد؟
چین و IOC برای انتخاب کشورهایی که مشعل از آنها گذر میکند، ملاحظات سیاسی بسیاری را در نظر گرفته بودند به همین دلیل هم بود که نام ایران در لیست کشورهای مسیر حرکت مشعل قرار نگرفت.
بهنظر نمیرسد از نظر سیاسی مشکلی وجود داشته باشد چون رئیس جمهوری ایران به مراسم افتتاحیه المپیک دعوت شده و دولت چین در میان کشورهای عضو شورای امنیت، بهترین روابط را با ایران دارد. پس مشکل چیست؟
ـ این توجیه را هم اگر نیاورند که نمیشود. به هرحال مشغلۀ کاری دوستان بهقدری زیاد است که اصلا بهوقوع پیوستن چنین اتفاقاتی عجیب نیست